ยาโพโดฟิลลิน (Podophyllin) คือ
สารสกัดเรซินที่ได้มาจากรากและเหง้าของพืชสกุล Podophyllum (เช่น ต้น
Podophyllum peltatum หรือ American Mayapple) [
1,
2]
- รักษาโรคหูด: นิยมใช้เป็นยาทาภายนอก (มักใช้ในความเข้มข้น 10% - 25% ในรูปทิงเจอร์หรือสารละลาย) เพื่อรักษาหูดที่อวัยวะเพศภายนอกและรอบทวารหนัก (Condyloma acuminata) ที่เกิดจากเชื้อ Human Papillomavirus (HPV) [1, 2]
- กลไกการออกฤทธิ์: สารสำคัญคือ podophyllotoxin ซึ่งทำหน้าที่เป็นสารพิษต่อเซลล์ (cytotoxic agent) โดยเข้าไปยับยั้งการแบ่งเซลล์ ทำให้หูดฝ่อและหลุดออกในที่สุด แต่มีฤทธิ์ทำลายตัวหูด ไม่ได้กำจัดไวรัส HPV ให้หมดไปจากร่างกาย [1, 2]
- เป็นยาที่ต้องใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์หรือสถานพยาบาลเท่านั้น
- แพทย์มักทาให้สัปดาห์ละ 1 ครั้ง โดยต้องทิ้งไว้ตามกำหนด (เช่น ล้างออกหลังผ่านไป 4 ชั่วโมง) และต้องป้องกันไม่ให้โดนผิวหนังปกติรอบ ๆ [1, 2, 3, 4]
ข้อควรระวังและผลข้างเคียง
- ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร เพราะยาถูกดูดซึมผ่านผิวหนังได้ และอาจส่งผลให้ทารกเจริญเติบโตผิดปกติหรือเป็นอันตรายต่อทารก
- ห้ามซื้อมาทาเอง หรือใช้กับแผลเปิด เยื่อบุ หรือผิวหนังที่อักเสบ
- ความเป็นพิษ: หากเผลอรับประทานหรือใช้ปริมาณมากเกินไป อาจทำให้ระบบทางเดินอาหารอักเสบอย่างรุนแรง เกิดภาวะซึม และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
